Qiziqdan-qiziq faktlar

  • Yerdagi 90% chuchuk suv zaxiralari antarktida muzliklarida.

  • Dunyodagi eng uzun daryo Afrikada joylashgan Nil daryosidir. Uning uzunligi 6695 km.
  • Qohira Afrikadagi eng katta shaxar. Aholisi 11,5 million kishi.
  • Dunyodagi eng katta sahro bu Sahroi kabirdir. Afrikaning uchdan biriga to’g’ri keladi.
  • Negiriyada ko’plab turli qabilalar yashaydi. Ular ichida eng ko’pi – Yorubu, Xausa va Ibular qabilasidir.
  • Benzin bilan harakatlanuvchi birinchi matorli avtomobil nemis millatiga mansub Karl Bants ixtiro qilgan. U matorni aravaga o’rnatgan.
  • Mashhur “Mersedes Bens” avtomobil rusumi avtomobillar sotuvchisi Emil Jellinskiyning qizi Mersedes sharafiga qo’yilgan.
  • Eng xavfli akula bu oq akuladir. U tez suzadi. Uzunligi 8-9 metrgacha. U odamni ham butunligicha yutib yuborishi mumkin.
  • Akulalarning 250 dan ortiq turi mavjud bo’lib, shundan 12 turi inson uchun xavfli hisoblanadi.
  • Dunyodagi eng baland binolar, bu Malayziya poytaxti Kuala-Lumpurdagi Petronas Tvin Tauyeres egizak binolaridir. Uning balandligi 452 metr.
  • Dengiz va okeanlar yer yuzining to’rtdan bir qismini egallaydi. Ular shu qadar chuqurki, ulardagi jonivorlar va o’simliklar kurrai zaminimizdagi “tirik qobiq” ning 95% ni tashkil qiladi. Bu tirik qobiq beosfera deb ataladi.
  • Olimlarning uzoq vaqtlar tiranazavrlarni eng yirik dinozavr deb hisoblab kelishgan. So’ng esa undan ham katta yirtqich borligi ma’lum bo’ldi. Bu Gigantozavrlardir.
  • Eng kichik denozavr – kompsognat deb ataladi. U tovuqdek bo’lib juda tez yugurudi.
  • 1 kg deyteriy moddasidan 3000000 kg ko’mirni yoqishda chiqadigan energiyani olish mumkin.
  • Dunyoda bir yarim million atrofida hayvon turlari aniqlangan. Hayvonlar 2 turga: o’mirtqalilar va umirqasizlarga ajraladi.
  • Chumoli o’z og’irligidan 50 baravar og’irroq bo’lgan yukni ko’tarib tashiy oladi.
  • Kapalaklarning 165.000 dan ortiq turi bor. Ularning 20 mingtasi kunduzgi va 145 mingtasi tungi kapalaklardir.
  • Inson tanasida 200 dan ortiq suyak bor. Ular o’zaro birikib tana skletini tashkil qiladi.
  • Sharikli ruchka 1960-yillarda ixtiro qilingan.
  • 1876-yilda Aleksandr Bell birinchi telefonni ixtiro qilgan.

Ixtirolar:

  • 1509 – soat
  • 1825 – Paravoz
  • 1838 – Telegraf
  • 1860 – Ichki yonuv dvegateli
  • 1903 – Samalyot
  • 1936 – Televideniye
  • 1946 – Kompyuter
  • Dunyodagi eng baland sharshara Anxel sharsharasidir. Uning balandligi 979 metrga teng.
  • Kompyuterda ma’lumotlar birligi bit deb ataladi va 1 bit 1 ta 0 yoki 1 raqamini anglatadi. 8 bit 1 baytni tashkil qiladi. 1024 bayt esa 1 kilobaytni (kb) 1024 megabayt 1 gigabayt (Gb) , 1024 gigabayt 1 terrabaytga teng. (Tb).
  • Dunyodagi eng qadimiy kema bu Misr fir’avini Kufuning shahona kemasidir. U eramizdan avval 2528 –yilda qurilgan.
  • Galaktikamizda 200 millardga yaqin yulduz bor. Biz ulardan 3 mingtasini asbobsiz ko’ra olamiz xolos. Koinotda bizning galaktikamizga o’xshash 100 millondan ortiq galaktika bor.
  • Bizning galaktikamiz 200 milliard yulduzni o’z ichiga olgan. Bo’lib, bizning quyoshimiz shu yulduzlardan bittasi xolos. Koinotimizdagi eng katta galaktikalar 1 trilion ya’ni 1000 millard yulduzni o’z ichiga oladi.
  • Eng katta raketa “Saturn-5” deb ataladi. Unda 1969-yilda amerikalik astronavtlar Oyga parvoz qilishgan.
  • Koinotni zabt etish 1957-yilda Yernig sun’iy yo’ldoshi “Saturn-1” uchirilganidan boshlandi. 1-aprel 1961-yil koinotga birinchi odam rus kosmanavti Yuriy Gagarin uchirildi va u birinchi “Vostok — 1” kosmik kemasida Yer shari atrofini aylanib yana yerga qayta tushdi.
  • “Voyadjeg-2” kosmik zond o’zga sayyoralarga safar qilish uchun yaratilgan. U Yupiter, Saturn, Uran, Neptun tasvirlarini Yerga yuborgan.
  • Simob juda past temperaturada ham suyuq holatni saqlab tura oladi. U faqat -38,870 sovuqdagina qotadi. Erishi eng qiyin meta esa volframdir. U +34100 issiqlikdagina eriydi.
  • Skripka, g’ijjak kabi musiqa asboblarining torlarini har xil joylaridan bosib, bu asboblarning tovushini har xil maqomga solish mumkin. Torli cholg’u asboblari torlarining titrashi birinchi marta Pifagor tomonidan bundan 2500 yil ilgari urganilgan.
  • Tailandning poytaxti Bankokka chet elliklar tomonidan nom berilgan, uning asl nomi 17 ta so’zdan iborat. U “Kruntep” bilan boshlanadi. Shuning uchun u Kruntep deb ham ataladi.
  • Har yili dunyo bo’yicha 500.000.000 tonna bo’g’doy, 470.000.000 tonna guruch, 300.000.000 tonna kartoshka yetishtiriladi.
  • 1969-yil 20-iyulda amerikalik Nil Armstrong va Edvin Oldrin insoniyat tarixida birinchi bo’lib Oyga qadam qo’ydi.
  • 2003-yil Yaponiyada magnit yostig’i yordamida, ya’ni g’ildiragi yerga tegmasdan yuradigan poyezdlar tezligi bo’yicha yangi rekord o’rnatildi. 560 km/soat
  • Jahondagi eng tez yurar relsda yuruvchi yo’lovchi poyezd Fransiyada bo’lib, u soatiga 300 km yurishi mumkin. Yaqinda esa Fransiyalik mutaxassislar soatiga 500 km/soat yura oladigan tezyurar poyezdni sinab ko’rishdi.
  • Tanga pullar birinchi marta bundan 2700 yil ilgani Lidia qirolligida ishlatila boshlagan. Qog’oz pullar ilk bor eramizning XI-asrida xitoyliklar tomonidan bosib chiqarila va qo’llanila boshlagan.
  • Yer sharining asosiy qismi suvdan iborat. Quruqlik Yevropa, Osiyo, Afrika, Amerika, Avstraliya va Antarktida. Dunyoda 190 atrofida mamlakatlar bo’lib, ularda turli millat va milliy vakillari istiqomat qiladi.
  • Qit’alar maydonlarining o’lchamlari bo’yicha qo’yidagi tartibda joylashgan. Osiyo 43608000 kv/km, Afrika 30335000 kv/km, Amerika 25349000 kv/km, Antarkteda 13340000 kv/km, Yevropa 10498000 kv/km, Avstraliya 8923000 kv/km.
  • Dunyoning eng kichik mamlakati – Vatikandir. (bor- yo’g’i 0,44 km2)
  • Xitoy – eng ko’p sonli aholiga ega bo’lgan mamlakatdir. U yerda xitoy, uyg’ur, tibet, mongol va shu kabi millatlardan iborat 1 mlrd 300 mln. ga yaqin kishi kun kechiradi.
  • Quyosh markazidagi issiqlik 15000000 0S gacha yetadi.
  • Bakteriyalar inson organizmiga nisbatan 10 000 barobar nurlanishga chidamliroqdir.
  • Agar siz 75 yoshga kirsangiz
  • siz 600 million marta nafas olgan bo’lasiz.
  • sizning yuragingiz 3000 million marta urgan bo’ladi.
  • sizning yuragingiz 200 million letr qonni aylantirgan bo’ladi.
  • Jahonning eng mashhur rassom va haykaltaroshlari
  • Leonardo da Vinchi (1452-1529) Italiya.
  • Mikelanjilo (1483-1520) Italiya.
  • Rafayel (1483-1520) Italiya.
  • Rubens (1577-1640) Germaniya.
  • Rembrandt (1606-1669) Gollandiya.
  • Goyya (1746-1828) Ispaniya.
  • Renuar (1841-1991) Fransiya.
  • Pikasso (1881-1973) Ispaniya.
  • Kamoliddin Behzod(1455-1535) Hirot.
  • Sayyoralar quyoshdan qancha uzoq joylashsalar, shuncha ularning quyoshni to’la aylanib chiqishi uchun ko’p vaqt sarflanadi. Quyoshga eng yaqing bo’lgan sayyora – Merkuriy. Quyoshni 88 kunda, Yer esa 365 kunda aylanib chiqsa, Neptunning Quyoshni to’la aylanib chiqishi uchun 165 yil kerak bo’ladi.
  • Venera eng issiq sayyora. U butunlay zaharli gaz bilan qoplangan.
  • Yupiter eng katta sayyora. Undagi yirik girdob dog’ining o’zi Yer hajmiga teng. Uning 50 dan ortiq yo’ldoshlari bor.
  • Uranning aylanish o’qi uning orbitasi yuzasidan o’tadi.
  • Pluton eng sovuq, eng kichik va Quyoshdan eng uzoqdagi sayyoradir.
  • Neptunning zangori yuzasini sovuq shamollar to’lqini qamrab olgan.
  • Mars – qizil toshli planeta. Ushbu sayyora quruq bo’lib, unda chang bo’ronlari hukmron.
  • Merkuriy – quyoshga eng yaqin sayyoradir.
  • Yer – havo va suvga ega bo’lgan yagona sayyoradir.
  • Saturn eng katta planetadir. Uning atrofida 30 dan ortiq yo’ldosh aylanadi.
  • Xameleon hashoratlarni ovlaganida, yopishqoq tili 0,04 sekund ichida chiqarib ularni tutib oladi.
  • Dunyodagi eng zaharli ilon – bu Avstraliya Taypanidir. Bitta Taypanning zahari 200 kishini o’ldirishga yetadi.
  • Inson tanasining turtdan uch qismi suvdan iboratdir.
  • AQSh va Kanada davlatlari orasidagi chegara ikki davlat orasidagi chegaralarning uzunligi bo’yicha jahonda eng uzun chegara bo’lib u 6000 km. ga teng
  • AQSh aholisi har minutda 45000 tadan burger (ichiga go’sht solingan non) iste’mol qilar ekan.
  • Niagara sharsharasidan har sekundda 1 million litr suv oqib tushadi.
  • AQSh ning timsoli bo’lmish Ozodlik Haykali aslida amerikaliklarga fransiyaliklar 1886-yil do’stlik va hamkorlik ramzi sifatida sovg’a qilgan.
  • Arizon shtatidagi Katta kan’on dunyoning eng chuqur jarliklaridan biridir. U 320 km uzunlikka ega bo’lib, ko’rkamligi sababli ko’plab sayyohlarni jalb qiladi.
  • Dastlabki yirik jonzotlar dengizda 3,5 mln. yil oldin paydo bo’lgan. Ilk quruqlik va suv jonzotlari paydo bo’lganiga 370 mln. yil bo’lgan. Barcha dinozavrlar 65 mln. Yil avval qirilib ketgan.
  • Dastlabki qushlar bundan 145 mln. yil ilgani paydo bo’lgan.
  • Tekis yerdan ko’tarilib tog’ga ko’tarilib borganimiz sari havo sovuqroq bo’lib boraveradi. Har 1000 metr balandlikka ko’tarilganimizda havo harorati 6 0S ga pasayib boradi.
  • “Konkord” tovushdan tez uchadigan yo’lovchi tashiydigan samalyot edi. Uning tezligi tovush tezligidan 2,25 barobar ortiqroq edi. Lekin uning dvegatellarining ovozi juda balandligi, haddan ortiq yonilg’i sarf qilganligi va atrof-muhitga salbiy ta’sir ko’rsatganligi uchun bu samalyotdan foydalanish to’g’tatildi.
  • CHNTAIB – nafaqat hamdo’stlik davlatlari ichida, balki butun dunyodagi eng o’lkan avia ishlab chiqarish majmualaridan biridir. Zavod 1932-yilda moskva yaqinidagi Ximki shahrida ochilgan. 1941-yilda esa ishchilari bilan Toshkentga ko’chirib keltirilgan. Butun jahonda bu darajadagi zavodlardan faqat 5 ta mavjud.
  • Birinchi yog’och velosoped bundan 250 ytl muqaddam yaratilgan.
  • Birinchi velosoped Shotlandiyalik Kirkpatrik Makmillan tomonidan 1839-yilda ixtiro qilingan. Lekin, u hozirgi velosopedlarga uncha o’xshamas edi. ozirgi velosopedlarga o’xshashi 1870-yilda Jems Sterley ixtiro qilgan va velosoped 1888-yilda Jon Danlop tomonidan havo bilan shishirilgan g’ildiraklar ixtiro qilingandan keyingina odamlar orasida keng tarqala boshlagan.
  • Italiyada har bir qadamda Qadimgi Rimni uchratish mumkin. Rim sirki – Kolizey miloddan avvalgi 69-82-yillarda qurilgan. U o’ziga 50000 kishini sig’dira oladi.
  • Fransiya-g’arbiy Yevropaning eng katta mamlakati. Parij-moda, madaniyat, uslublar markazi. Parijning faxri bo’lgan Eyfel minorasining balandligi 300 metr. U 1887-1889- yillarda qurilgan.
  • Yer sayyorasi o’z o’qi atrofida aylanganda ekvatorning sirti soatiga 1600 km. tezlikda harakatlanadi. Yer quyosh atrofida esa soatiga 100000 km.soat tezlikda aylanadi.
  • Iso alayhissalom tug’ilgan kundan milodiy birinchi yil, payg’ambarimiz Muhammad alayhissalomning Makkadan Madinaga hijrat qilgan milodiy 622-yil esa hijriy birinchi yil deb qabul qilingan.
  • Loyga bitilgan ilk yozuvlar 10000 yil ilgari ham bo’lgan degan taxminlar bor. Lekin aniq ma’lum bo’lgan eng eski yozuvlar miloddan avvalgi 3500 yilga taaluqli bo’lib, unda yer oldi-sotdisi, ish yuritish va soliq bo’yicha ma’lumotlar bo’lgan.
  • O’rmonlar dunyo yuzining 40 million kv.maydonni egallaydi. O’rmon daraxtlari ichida eng tez o’sadigan tropik “albitsiya” bo’lib, u 1 yilda 10 metrgacha o’sishi mumkin.
  • Dunyoda mikraskop ostidagina ko’rinishi mumkin bo’lgan mayda planktonlardan tortib, balandligi 100 metrgacha yetadigan daraxtlardan iborat 275000 turdagi o’simliklar mavjud. O’simliklar yer yuzining 40% qismini egallaydi.
  • Aborigenlar – ma’lum xududda joylashib olgan ilk odamlar. Odatda Avstraliyaning tub aholisini shunday deb ataydilar.
  • Migrasiya – har yili hayvonlar va qushlarning bir joydan ikkinchi joyga ko’chishi deganidir.
  • Materik – Okeanlar bilan o’ralgan alohida yirik quruqlikdir. Yer yuzida 6 ta materik mavjud. Yevrosiyo, Afrika, shimoliy Amerika, janubiy Amerika, Antarktida va Avstraliya.
  • CHNTAIB – nafaqat hamdo’stlik davlatlari ichida, balki butun dunyodagi eng o’lkan avia ishlab chiqarish majmualaridan biridir. Zavod 1932-yilda moskva yaqinidagi Ximki shahrida ochilgan. 1941-yilda esa ishchilari bilan Toshkentga ko’chirib keltirilgan. Butun jahonda bu darajadagi zavodlardan faqat 5 ta mavjud.
  • Birinchi yog’och velosoped bundan 250 ytl muqaddam yaratilgan.
  • Birinchi velosoped Shotlandiyalik Kirkpatrik Makmillan tomonidan 1839-yilda ixtiro qilingan. Lekin, u hozirgi velosopedlarga uncha o’xshamas edi. ozirgi velosopedlarga o’xshashi 1870-yilda Jems Sterley ixtiro qilgan va velosoped 1888-yilda Jon Danlop tomonidan havo bilan shishirilgan g’ildiraklar ixtiro qilingandan keyingina odamlar orasida keng tarqala boshlagan.
  • Italiyada har bir qadamda Qadimgi Rimni uchratish mumkin. Rim sirki – Kolizey miloddan avvalgi 69-82-yillarda qurilgan. U o’ziga 50000 kishini sig’dira oladi.
  • Fransiya-g’arbiy Yevropaning eng katta mamlakati. Parij-moda, madaniyat, uslublar markazi. Parijning faxri bo’lgan Eyfel minorasining balandligi 300 metr. U 1887-1889- yillarda qurilgan.
  • Yer sayyorasi o’z o’qi atrofida aylanganda ekvatorning sirti soatiga 1600 km. tezlikda harakatlanadi. Yer quyosh atrofida esa soatiga 100000 km.soat tezlikda aylanadi.
  • Iso alayhissalom tug’ilgan kundan milodiy birinchi yil, payg’ambarimiz Muhammad alayhissalomning Makkadan Madinaga hijrat qilgan milodiy 622-yil esa hijriy birinchi yil deb qabul qilingan.
  • Loyga bitilgan ilk yozuvlar 10000 yil ilgari ham bo’lgan degan taxminlar bor. Lekin aniq ma’lum bo’lgan eng eski yozuvlar miloddan avvalgi 3500 yilga taaluqli bo’lib, unda yer oldi-sotdisi, ish yuritish va soliq bo’yicha ma’lumotlar bo’lgan.
  • O’rmonlar dunyo yuzining 40 million kv.maydonni egallaydi. O’rmon daraxtlari ichida eng tez o’sadigan tropik “albitsiya” bo’lib, u 1 yilda 10 metrgacha o’sishi mumkin.
  • Dunyoda mikraskop ostidagina ko’rinishi mumkin bo’lgan mayda planktonlardan tortib, balandligi 100 metrgacha yetadigan daraxtlardan iborat 275000 turdagi o’simliklar mavjud. O’simliklar yer yuzining 40% qismini egallaydi.
  • Aborigenlar – ma’lum xududda joylashib olgan ilk odamlar. Odatda Avstraliyaning tub aholisini shunday deb ataydilar.
  • Migrasiya – har yili hayvonlar va qushlarning bir joydan ikkinchi joyga ko’chishi deganidir.
  • Materik – Okeanlar bilan o’ralgan alohida yirik quruqlikdir. Yer yuzida 6 ta materik mavjud. Yevrosiyo, Afrika, shimoliy Amerika, janubiy Amerika, Antarktida va Avstraliya.

    manba: malika.lark.ru

Вам может понравиться

Добавить комментарий